Geldzaken regelen bij samenwonen: zo verdeel je kosten eerlijk

Geld is een van de onderwerpen waar stellen het vaakst over struikelen, niet omdat de bedragen zo groot zijn, maar omdat er verschillende gewoonten en verwachtingen zijn. Een van jullie spaart gewoon, de ander geeft makkelijker uit. De een wil alles delen, de ander wil een eigen rekening houden. Dat is niet erg, zolang jullie het erover hebben.

Een goed geldgesprek gaat niet over wie gelijk heeft. Het gaat over drie dingen: wat willen we samen, wat blijft van mij, en hoe houden we het eerlijk als er iets verandert?

Je hoeft niet alles in 1 avond te regelen. Plan een rustig moment, zet de cijfers op tafel en spreek af om er over een paar maanden nog eens naar te kijken.

Er bestaat ook een tussenvorm: een vast gezamenlijk bedrag voor de basis, en een eigen potje voor de rest. In het rekenvoorbeeld hieronder zie je het verschil tussen gelijk en naar inkomen.

Let op: dit is een fictief voorbeeld met verzonnen bedragen. Jullie eigen verhouding en kosten zullen anders zijn.

Stel: Sam verdient netto € 3.000,00 per maand en Robin netto € 2.000,00. De gezamenlijke kosten (huur, energie, internet, boodschappen) zijn samen € 2.000,00 per maand.

Wat blijft er over bij 50/50? Sam houdt € 2.000,00 over, Robin € 1.000,00. Robin besteedt dus de helft van het inkomen aan gezamenlijke kosten en Sam een derde.

Wat blijft er over bij verdelen naar inkomen? Sam houdt € 1.800,00 over, Robin € 1.200,00. Beide besteden 40% van hun inkomen aan gezamenlijke kosten.

Welke variant eerlijk voelt, verschilt per stel. Dit voorbeeld laat vooral zien dat je het verschil kunt uitrekenen en bespreken.

Een gezamenlijke rekening is een handig hulpmiddel, geen verplichting. Het werkt als volgt: ieder stort maandelijks een afgesproken bedrag, en van die rekening gaan de gezamenlijke kosten. Wat er daarna op je eigen rekening staat, is voor jezelf.

• Voordeel: het is duidelijk wat gezamenlijk is en wat niet, en je hoeft niet bij elke betaling af te rekenen.
• Aandachtspunt: spreek af wie de rekening beheert, wie er bij kan en wat er gebeurt als er een tekort ontstaat.
• Alternatief: geen gezamenlijke rekening, maar een verdeling van de vaste lasten, bijvoorbeeld dat de een de huur en de ander de rest betaalt.
• Persoonlijk geld: houd een eigen rekening voor jezelf, zodat je niet hoeft te verantwoorden wat je daar uitgeeft.

Voor stellen die in hun huishoudboekje willen zien hoe dit verdeeld is, is er de pagina kosten verdelen per persoon. Bij een gezin met kinderen helpt de gids budget maken voor gezin.

• Niet praten over geld voordat jullie samenwonen. Elk verschil in verwachtingen komt vroeger of later naar boven. Een gesprek vooraf voorkomt discussies achteraf.
• Alles samen of alles gescheiden zonder na te denken. Er is geen goed of fout. Maar wie zonder afspraak alles op een rekening zet of alles scheidt, ontdekt later dat het niet past.
• Alleen naar de huur kijken. De gezamenlijke kosten zijn meer dan huur: energie, internet, boodschappen, verzekeringen, abonnementen en onverwachte dingen zoals een kapotte wasmachine.
• De ander niet op de hoogte houden van schulden. Een lening of een betalingsregeling van voor de relatie hoort in het gesprek. Het is van jou, maar het beïnvloedt wat jullie samen kunnen.
• Alles verdelen tot op de cent. Een gedeelde boodschappenlijst of een cadeau uitrekenen tot op de cent maakt het gezelliger noch eerlijker. Spreek af wat je gezamenlijk doet en wat je laat zitten.
• Geen ruimte voor persoonlijke uitgaven. Als jullie alles gezamenlijk beslissen, ontstaat gedoe over kleine aankopen. Een vast bedrag voor jezelf voorkomt dat.
• De afspraken nooit herzien. Inkomens, werk en gezinssituatie veranderen. Kijk elk half jaar of de verdeling nog past.

Samenwonen heeft ook juridische en fiscale kanten, bijvoorbeeld bij een eigen woning, een gezamenlijke lening of als er kinderen komen. BudgetFlow helpt je overzicht te houden en kosten te verdelen, maar geeft geen juridisch of financieel advies. Voor vragen daarover kun je terecht bij een notaris of een professionele adviseur. Heb je schulden die je zorgen baren, dan kan de gemeente je op weg helpen naar schuldhulp.

• We hebben besproken wat ieder verdient en wat ieder aan vaste lasten en schulden heeft.
• We hebben alle gezamenlijke kosten op een rij gezet.
• We hebben gekozen tussen gelijk verdelen of verdelen naar inkomen.
• We hebben afgesproken hoe we de gezamenlijke kosten betalen, bijvoorbeeld via een gezamenlijke rekening.
• Ieder heeft een vast bedrag voor persoonlijke uitgaven.
• We hebben afgesproken wat er gebeurt bij grotere uitgaven of tegenvallers.
• We kunnen allebei meekijken in hetzelfde overzicht.
• We plannen elk half jaar een moment om de afspraken te herzien.