Budget maken voor je gezin: overzicht in 7 stappen

Voor je alleen of met z'n tweeën is een budget meestal redelijk voorspelbaar. Met kinderen verandert dat. De uitgaven worden hoger, maar vooral onregelmatiger. Dat heeft een paar oorzaken:

• Kosten veranderen met de leeftijd. Luiers en kinderopvang in het begin, sport en kleding later, een mobiele telefoon en een abonnement als ze ouder worden.
• Het jaar kent pieken. Sinterklaas, kerst, verjaardagen van kinderen en klasgenootjes, de zomervakantie en de start van het schooljaar.
• Meer mensen, meer posten. Boodschappen, energie en water gaan omhoog met elk gezinslid.
• Meer afstemming. Twee ouders, soms 2 inkomens, soms een deel parttime. Zonder gezamenlijk overzicht ontstaan makkelijk misverstanden.

Een goed gezinsbudget gaat daarom niet over bezuinigen, maar over voorspellen. Je wilt weten wat er elke maand gebeurt en wat er in het jaar aankomt, zodat je er niet door overvallen wordt.

Let op: dit is een fictief voorbeeld voor een gezin met 2 ouders en 2 kinderen, met verzonnen bedragen. Jullie eigen cijfers zullen anders zijn.

De post jaarlijkse kosten maakt het verschil: schoolreisje, verjaardagen, sinterklaas, kerst, zwemdiploma, de verzekering die je per jaar betaalt. Als je ze elke maand een beetje reserveert, hoeven ze geen verrassing te zijn.

Alle bedragen zijn verzonnen. Gebruik ze alleen om de opbouw te zien.

• Kinderkosten onderschatten. Kleding, schoenen, sport, schoolspullen en uitjes zijn lastig te voorspellen en lopen op met de leeftijd. Kijk terug naar wat je de afgelopen maanden echt uitgaf.
• De jaarlijkse pieken vergeten. Sinterklaas, kerst, verjaardagen, vakantie en de start van het schooljaar zorgen elk jaar voor een gat. Reserveer maandelijks een bedrag in plaats van het uit je lopende maand te halen.
• Eén iemand die alles bijhoudt. Als maar een van jullie het overzicht heeft, ontstaan verrassingen en discussies. Zorg dat beide ouders kunnen meekijken.
• Geen ruimte voor onvoorziene kosten. Met kinderen komt er altijd iets: een kapotte fiets, een bril, een klas met een extra bijdrage. Houd een buffer aan.
• Te gedetailleerd beginnen. Een budget met 60 categorieën houd je niet vol. Begin met 8 tot 10 categorieën en splits later als dat nodig is.
• Het budget zonder de kinderen bespreken. Met oudere kinderen is het zinvol om zakgeld en wensen mee te nemen. Dan voelt het niet als een verbod.
• Het budget nooit bijstellen. Een baby wordt een peuter, een peuter wordt een tiener. Kijk minstens elk half jaar of je bedragen nog kloppen.

Een gezinsbudget werkt het best als jullie het allebei kunnen zien en allebei begrijpen. Een paar afspraken helpen daarbij:

• Bepaal samen welke kosten gemeenschappelijk zijn en wat persoonlijk blijft.
• Kies hoe jullie de gemeenschappelijke kosten verdelen: gelijk of naar inkomen. In geldzaken regelen bij samenwonen lees je hoe je dat doet.
• Geef elkaar een vast bedrag voor persoonlijke uitgaven, waar niemand iets van hoeft te vinden.
• Maak afspraken over uitgaven boven een bepaald bedrag, bijvoorbeeld 100 euro, die jullie eerst even overleggen.

Voor een kort stappenplan van een maandoverzicht, zie maandbudget maken. Wil je je vaste lasten verlagen? Lees dan besparen op vaste lasten.

• Beide inkomens staan erin, netto en met de dag waarop ze binnenkomen.
• Alle vaste lasten staan erin, ook die per kwartaal of per jaar.
• Kosten voor kinderen zijn zichtbaar als aparte categorie.
• Er is een maandelijkse reservering voor jaarlijkse pieken.
• Er is een vast bedrag voor onvoorziene kosten en een buffer.
• Beide ouders kunnen het overzicht inzien.
• Er is een vast maandmoment om het budget te bekijken.
• We kijken minstens elk half jaar of de bedragen nog passen bij de leeftijd van de kinderen.